Bekijk Artikel

29

In de Isabellapolder in Assenede, één van de twee Vlaamse demonstratiegebieden in het PARTRIDGE project, worden twee experimentele akkervogelbeheermaatregelen uitgetest samen met de lokale landbouwers: bloemenblokken en keverbanken. Het aanleggen en beheren van deze maatregelen vergt de nodige kennis bij landbouwers. Om hen dit jaar goed voorbereid van start te laten gaan organiseerde Agrobeheercentrum Eco², samen met de Vlaamse partners, voor de tweede keer een zaaigoedafhaling. Een moment waarop de landbouwers hun zaaigoed voor de bloemenblokken kunnen afhalen en de gelegenheid krijgen om hun kennis uit te wisselen met collega-landbouwers.

Foto 1

Kennisuitwisseling tussen landbouwers uit het demonstratiegebied 
Isabellapolder in Assenede. © agrobeheercentrum Eco²



Bloemenblokken

De bloemenblokken zijn percelen van ± 1 tot 1,5 ha groot die worden ingezaaid met een tweejarig, patrijzenvriendelijk bloemenmengsel. Deze trekken insecten aan en bieden schuil- en nestplaatsen voor de patrijs en andere akkervogels. Elk voorjaar wordt de helft van deze blokken ingewerkt en opnieuw ingezaaid met hetzelfde bloemenmengsel. Het jaar daarop wordt juist andersom gewerkt. Zo is er telkens een éénjarig en een tweejarig gedeelte aanwezig, respectievelijk om als foerageerplaats en als nest – en schuilplaats te dienen.

Tijdens de zaaigoedafhaling konden de landbouwers hun kennis en ervaringen m.b.t. dit specifieke beheer met elkaar delen om zo met een nog betere kennis van zaken aan de slag te gaan. Zo werd onder meer gediscussieerd over hoe de aanleg van een vals zaaibed een te grote onkruiddruk na inzaai kan voorkomen. De ervaringen van de landbouwers worden in het project ook meegenomen in eventuele aanpassingen in het beheer. Zo werd de samenstelling van het bloemenmengsel dit jaar lichtjes aangepast omdat enkele plantensoorten te dominant aanwezig waren gedurende het eerste jaar en mogelijks in de toekomst problemen zouden kunnen veroorzaken.


Eén van de bloemenblokken, geflankeerd door een graskruidenstrook: volop voedsel, 
nestgelegenheid en dekking voor verschillende soorten akkervogels. © agrobeheercentrum Eco²

 


Keverbanken

 

De tweede beheermaatregel die gedurende de zaaigoedafhaling aan bod kwam zijn de keverbanken. Sinds november vorig jaar zijn er in de Isabellapolder twee keverbanken aangelegd, die dit voorjaar met een graskruidenmengsel worden ingezaaid. Dit zijn twee opgeploegde stroken van ongeveer 2 à 3 m breed en 0,50 à 0,70 m hoog, die gelegen zijn in het midden van een akker en naast een bloemenblok om het predatierisico voor broedende akkervogels zo klein mogelijk te houden. Als er gevaar dreigt, kunnen ze schuilen in het bloemenmengsel. Keverbanken vormen een ideale nest- en broedplaats voor patrijzen. De verhoging zorgt voor de afstroom van regenwater en zorgt daardoor voor een snelle opdroging van het nest na regenval, wat het broedsucces zienderogen verhoogt. De vegetatie op de  keverbanken trekt ook insecten aan die onmisbaar zijn als voedsel voor de patrijzenkuikens in hun eerste levensweken. Vooraleer de keverbanken aan te leggen in de Isabellapolder gingen we samen met een aantal Vlaamse landbouwers een kijkje nemen bij onze noorderburen om te zien hoe zij de aanleg en het beheer van een keverbank hebben aangepakt. Deze opgedane kennis kwam onze landbouwers goed van pas bij het aanleggen van een keverbank op hun eigen percelen.

 

DSC_0034

De aanleg van één van de twee keverbanken in het demonstratiegebied Isabellapolder in november vorig jaar.
Rechts zie je een klein stukje van de bloemenblok.
© agrobeheercentrum Eco²



Op terreinbezoek naar Nederland met enkele Vlaamse landbouwers om bij te leren 
over hun ervaringen met de aanleg en beheer van een keverbank. © agrobeheercentrum Eco²

 


Resultaten

De experimentele maatregelen moeten samen met de reguliere akkervogel-beheerovereenkomsten van de Vlaamse Landmaatschappij (VLM) zorgen voor een stijging van de biodiversiteit met 30% in het demonstratiegebied. In Vlaanderen monitort het Instituut voor Natuur – en Bosonderzoek (INBO) de biodiversiteit in de Isabellapolder. Tijdens de zaaigoedafhaling maakten we van de gelegenheid ook gebruik om de landbouwers de eerste monitoringsresultaten mee te geven. Niet alleen zien landbouwers zo het resultaat van hun inspanningen, maar kunnen ze op basis van de resultaten ook hun beheer(maatregelen) verder verfijnen.

Voorlopig is het nog te vroeg om een echte positieve trend vast te stellen, maar we zijn ervan overtuigd dat we samen met de landbouwers op de goede weg zijn. Ongeveer 10% van het gebied is ingericht met akkervogelmaatregelen, wat wetenschappelijk gezien het streefdoel is voor een effectief akkervogelbeheer. De experimentele maatregelen zijn nieuw in Vlaanderen, maar hun positieve effect op akkervogels, en biodiversiteit in het algemeen, is al wetenschappelijk bewezen in Duitsland, het Verenigd Koninkrijk en Zwitserland. Tijdens de tellingen en de veldwerkzaamheden hebben lokale landbouwers en jagers ook al heel wat verschillende soorten gespot: o.a. kerkuilen, blauwe kiekendief, ruigpootbuizerd, buizerd, rode wouw. En in het najaar zijn grote zwermen van putters en kepen te zien die zich tegoed doen aan de zaden van de zonnebloemen en grote kaardebol.

 

Elders in Vlaanderen?

Niet enkel in het PARTRIDGE project, maar ook in andere projecten en/of agrobeheergroepen organiseren we vorming voor landbouwers rond het thema akkervogels. Zo organiseerden we bijvoorbeeld in het project Samen boeren voor akkervogels in De Moeren een infomoment ’Vogelakkers’ voor de lokale landbouwers uit De Moeren (Veurne), om hen te laten kennismaken met de nieuwe gelijknamige beheerovereenkomst van de VLM.  Dit werd het jaar daarna dan gevolgd door een infomoment ’Luzerne’, over het telen van luzerne als groenvoer voor vee, in combinatie met de beheerovereenkomst vogelakker. 


Een infomoment voor landbouwers in De Moeren (Veurne) rond de aanleg en beheer van een vogelakker 
tvv de Grauwe kiekendief, waarbij o.a. een terreinbezoek werd gebracht aan een demo vogelakker. © agrobeheercentrum Eco²

 


Zo proberen we in gans Vlaanderen landbouwers te betrekken bij het akkervogelbeheer. Tijdens deze vormings- of kennisuitwisselingsmomenten kunnen landbouwers mee nadenken over de verschillende beheermaatregelen en de inpasbaarheid ervan in hun bedrijfsvoering, hun aanpak aanpassen of verbeteren op basis van de meest recente monitoringsgegevens en kunnen ze kennis en ervaringen delen met hun collega-landbouwers. Via dit ’lerend beheren’ proberen we een antwoord te bieden op de achteruitgang van de akkervogels op het platteland.  



Meer informatie?

Korneel Verslyppe via 0470 36 31 01  of via korneel.verslyppe@agrobeheercentrum.be

In het kader van PARTRIDGE project geven we ook rondleidingen voor groepen (landbouwers, mlieu- en natuurorganisaties, brede publiek, ...- m.b.t. akkervogelbeheer in ons demonstratiegebied in Assenede. Indien interesse hiervoor kun je steeds contact met ons opnemen!

Actions: E-mail | Permalink |