Bekijk Artikel

23

Landbouw en klimaat. Er is ondertussen al veel gezegd en geschreven over dit gevoelige thema. Zo is oa. berekend dat de landbouwsector verantwoordelijk is voor (slechts) 9% van de broeikasgasemissies. Maar ook dat landbouw al heel wat inspanningen gedaan heeft (-18% uitstoot broeikasgassen tussen 1990 en 2016), logisch want de klimaatverandering heeft een immense impact op de primaire sector. Ook Agrobeheercentrum Eco² werkt met z’n agrobeheergroepen rond dit thema. Zo worden boeren actief betrokken bij zowel teelttechnische als andere maatregelen buiten de onmiddellijke bedrijfsvoering. In een artikelenreeks belichten we enkele inspirerende voorbeelden met vandaag houtkantenbeheer in Maldegem.

Drukwerk

 

Naast oa. het inzaaien van akkerranden voor bijen, installeren van nestgelegenheden voor boerenzwaluw en boeren-buren acties, zet de agrobeheergroep in Maldegem sterk in op het beheer van houtkanten in de ruilverkaveling van Adegem. Wat door de ruilverkaveling ooit ingericht was als houtkant, ziet er na 20 jaar heel anders uit: opgaande bosjes of bomenrijen die te dicht op elkaar staan, onderaan kaal worden of dood vallen, verbraming en overhangende takken. Zo dreigen er op plaatsen al stukken te verdwijnen. Omdat de boeren er schade van ondervinden, hebben ze natuurlijk zelf belang aan goed beheer van de kanten. Door de opstart van een samenwerking met de gemeente Maldegem, de agrobeheergroep en Agrobeheercentrum Eco², kunnen de landbouwers zelf instaan voor de werken en een centje bijverdienen, kunnen afspraken gemaakt worden met de eigenaars of pachters van de percelen en kan de groendienst zijn reguliere werken blijven uitvoeren.

In het begin lag de focus voornamelijk op doorgang, verkeersveiligheid en het sociale aspect van samenwerking (met landbouwers onderling en met Landelijke Gilden). Al snel bleek dat er veel efficiënter en professioneler gewerkt kan worden door de beheerresten te laten hakselen door een geschikte machine en de bekomen houtsnippers te verkopen als biomassa. Na een werking van ongeveer 5 jaar wordt dit beheer ook zichtbaarder op landschapsniveau en borrelen de eerste ideeën over herstelbeplanting met landschappelijke en ecologische doelstellingen.

Het Leaderproject ‘Hout=Goud’ (een samenwerking van Regionaal Landschap Meetjesland met agrobeheercentrum Eco²) geeft nu ook de mogelijkheid om na een droogproces in eigen beheer na te gaan aan welke kwaliteitseisen de houtsnippers voldoen en welke extra behandelingen nog nodig zijn voor energetische valorisatie in toekomstige lokale biomassaketels. In 2018 werden zo 140 ton verse snippers, afkomstig van 1 jaar houtkantenbeheer, gedroogd bij een landbouwer onder een speciale folie. Intussen is er ook een zeefproef uitgevoerd en is een lokale afzet gevonden bij een tuinbouwer die er zijn serres in Wachtebeke mee verwarmt. De agrobeheergroep levert kwaliteitsvolle snippers, maar de lokale afzetmogelijkheden moeten nog verder volgen. In de nabije toekomst kan dit verhaal lokaal verder uitgebouwd worden in een ruimer samenwerkingsverband.

 

Wat heeft dit allemaal met klimaat te maken? Via het proces van fotosynthese zetten planten CO2 om in zuurstof (O2) en koolhydraten (glucose). Bij verbranding voor energetische valorisatie komt de opgenomen koolstof uiteraard terug vrij in de korte (gesloten) cyclus, er komt met andere woorden geen extra fossiele koolstof (afkomstig van aardolie en aardgas) bij in het milieu. Het beheer van 2 km houtkanten in Maldegem zorgde voor 140 ton verse houtsnippers (vochtgehalte van 50%). Dit komt overeen met de energie-inhoud van maar liefst 40.000 liter mazout (of 40.000 m³ aardgas), ofwel het gemiddelde verbruik voor huishoudelijke verwarming van 20 gezinnen. Bij correcte verbranding voor warmte-recuperatie zorgt dit voor een uitstoot van 128 ton CO2 in de korte cyclus. Dit komt dan weer overeen met de gemiddelde CO2 uitstoot van 15 huishoudens voor oa. elektriciteit, brandstof en transport. Om de cyclus rond te krijgen, moet je natuurlijk rekening houden met een duurzaam beheer in een kap-frequentie van gemiddeld 10 jaar. De vrijgekomen CO2 wordt dan terug opgenomen door verjonging (terug uitschieten) van dezelfde houtkant. Deze verjonging is tevens ook goed voor de biodiversiteit: pionierplanten kunnen ontwikkelen, nieuwe soorten krijgen de ruimte om uit te groeien en je krijgt een dens groenscherm waarin ook veel vogels, insecten en kleine zoogdieren zich goed voelen. 

SAM_1025

 

Leader_Oost_VLaanderen_zonder_VLM
Met steun van ELFPO, www.vlaanderen.be/pdpo



Actions: E-mail | Permalink |